Neden Bazen İyi Hissetmek Bile Rahatsız Edici Gelir?

Hayatımızda her şeyin yolunda gittiği dönemler oluyor. İlişkilerimizde bir sorun yaşamıyoruz, işlerimiz istediğimiz gibi ilerliyor, uzun zamandır bizi meşgul eden bazı meseleler çözüme kavuşuyor. Böyle zamanlarda kendimizi daha huzurlu hissetmeyi bekliyoruz. Ama bazen tam da her şey yolundayken içimizde açıklamakta zorlandığımız bir huzursuzluk beliriyor.

Sanki bir şeyler fazla iyi gidiyormuş gibi. Birazdan kötü bir haber alacakmışız, beklenmedik bir sorun çıkacakmış ya da bu sakinlik uzun sürmeyecekmiş gibi hissedebiliyoruz.

Üstelik ortada bizi endişelendirecek somut bir neden de olmayabiliyor. Yine de zihnimiz ters gidebilecek ihtimalleri düşünmeye, henüz yaşanmamış sorunlara hazırlanmaya devam ediyor.

Peki, neden bazen iyi hissetmek bile bizi rahatsız ediyor? Her şey yolundayken neden bunun tadını çıkarmakta zorlanabiliyoruz?

Tanıdık Olan Her Zaman Güvenli midir?

Kendimizi güvende hissetme biçimimiz yalnızca içinde bulunduğumuz koşullarla ilgili değil. Geçmiş deneyimlerimiz, kurduğumuz ilişkiler ve zamanla geliştirdiğimiz baş etme yolları da hangi durumlarda rahat, hangi durumlarda huzursuz hissettiğimizi etkileyebiliyor.

Örneğin çocukluğumuzda sevgiyle birlikte belirsizlik, eleştiri ya da sık sık yaşanan çatışmalar da varsa, ilişkilerde sürekli tetikte olmayı öğrenmiş olabiliriz. Birinin davranışlarındaki küçük değişiklikleri fark etmeye çalışmak, olası bir tartışmayı önceden sezmek ya da başkalarının duygularını sürekli takip etmek zamanla alıştığımız bir davranış biçimine dönüşebilir.

Böyle bir ortamda büyüyen biri, yetişkinlikte daha sakin ve güvenli bir ilişki kurduğunda başlangıçta bunun içinde rahat etmekte zorlanabilir. Çünkü artık sürekli bir şeyleri kontrol etmesine, karşısındaki kişinin ne düşündüğünü tahmin etmeye çalışmasına ya da kendisini olası bir çatışmaya hazırlamasına gerek kalmamıştır.

Fakat yıllardır alıştığı bu davranışları bırakmak, düşündüğü kadar kolay olmayabilir.

Bazen alıştığımız koşulların içinde nasıl davranacağımızı daha iyi biliyoruz. Belirsizlikle, eleştiriyle veya gerginlikle baş etmek için geliştirdiğimiz yöntemler bize bir tür öngörülebilirlik sağlıyor. Koşullar değiştiğinde ise daha önce ihtiyaç duyduğumuz bu yöntemler artık aynı işlevi görmeyebiliyor.

Bir şeyin bize tanıdık gelmesi, onun bizim için iyi ya da güvenli olduğu anlamına gelmiyor.

Elbette huzurlu hissetmekte zorlanan herkesin geçmişinde olumsuz deneyimler olması gerekmiyor. Ancak bazı durumlarda bugün yaşadığımız huzursuzluğu anlamak için yalnızca şu an neler olduğuna değil, geçmişte nelere alıştığımıza da bakmak gerekebiliyor.

İyi Giden Şeylerin Ardından Neden Kötü Bir Şey Bekliyoruz?

Bazen güzel bir şey yaşadığımızda sevincimize hemen başka bir düşünce eşlik ediyor: “Ya bu uzun sürmezse?”

Yeni başladığımız bir ilişki iyi gidiyorsa bir gün bitebileceğini düşünüyoruz. İş hayatımızda istediğimiz bir gelişme yaşandığında bunun ardından başarısız olabileceğimiz ihtimallere odaklanıyoruz. Uzun zamandır beklediğimiz bir şeye kavuştuğumuzda ise onu kaybetmekten korkabiliyoruz.

Aslında bu düşüncelerin ortaya çıkması anlaşılır. Çünkü bizim için önemli olan şeyler, aynı zamanda kaybetmekten korkabileceğimiz şeyler.

Bir ilişkiye değer verdiğimizde ayrılık ihtimali de hayatımıza giriyor. Bir hedefe ulaşmak istediğimizde başarısız olma olasılığıyla karşılaşıyoruz. Birine bağlandığımızda incinebilir hale geliyoruz.

Belki de bu yüzden bazen güzel şeyleri yaşamak, düşündüğümüz kadar kolay olmuyor. Çünkü iyi hissetmek yalnızca hoşumuza giden bir deneyimin içinde bulunmak değil, o deneyimin sonsuza kadar sürmeyeceğini de bir ölçüde kabul etmek anlamına geliyor.

Burada geleceği kontrol etme isteğimiz devreye girebiliyor.

Henüz kötü bir şey yaşanmamışken olabilecekleri düşünmek, kendimizi olası bir hayal kırıklığına hazırlamanın yolu gibi görünebilir. Eğer en kötü ihtimali önceden hesaplarsak, gerçekleştiğinde daha az üzüleceğimizi düşünebiliriz.

Oysa bir kaybı önceden düşünmek, onu yaşadığımızda mutlaka daha az acı çekeceğimiz anlamına gelmiyor. Bazen yalnızca henüz gerçekleşmemiş bir ihtimalin duygusal yükünü bugünden taşımaya başlıyoruz.

Üstelik bu sırada gerçekten yaşamakta olduğumuz güzel deneyimle aramıza da mesafe koyabiliyoruz.

Burada kendimize şu soruyu sorabiliriz: Gelecekte üzülmemek için bugünkü sevincimizden ne kadar vazgeçiyoruz?

Her Şey Yolundayken Bile Neden Belirsizlik Hissediyoruz?

Hayatımızdaki sorunları çözdüğümüzde belirsizliğin de ortadan kalkacağını düşünebiliyoruz. Doğru işi bulduğumuzda, istediğimiz ilişkiyi kurduğumuzda ya da uzun zamandır beklediğimiz hedefe ulaştığımızda nihayet rahatlayacağımızı hayal ediyoruz.

Ancak bir sorunun çözülmesi, hayatımızdaki bütün belirsizliklerin sona erdiği anlamına gelmiyor.

İstediğimiz ilişkiyi kurabiliriz ama o ilişkinin geleceğini kesin olarak bilemeyiz. Sevdiğimiz bir işte çalışabiliriz ama yıllar sonra aynı işi isteyip istemeyeceğimizden emin olamayız. Bugün verdiğimiz bir kararın gelecekte bizim için ne anlama geleceğini her zaman öngöremeyiz.

Aslında hayatımızın büyük bir kısmı bu belirsizliklerle birlikte ilerliyor. Seçimler yapıyoruz ama sonuçlarını bütünüyle kontrol edemiyoruz. İnsanlarla ilişkiler kuruyoruz ama onların bizimle kalacağını garanti edemiyoruz. Geleceğe dair planlar yapıyoruz ama hayatın bu planlara uygun ilerleyeceğinden emin olamıyoruz. Bütün bunlar zaman zaman kaygı yaratabiliyor.

Üstelik kaygı her zaman kötü bir şey olacağının işareti değil. Bazen önümüzde birden fazla ihtimal bulunması, seçimlerimizin sonuçlarını tam olarak bilemememiz ya da bizim için değerli olan bir şeyin geleceğinin belirsiz olması da kaygı hissetmemize neden olabiliyor.

Belki de bu nedenle her şey yolundayken bile bütünüyle rahatlayamayabiliyoruz. Çünkü zihnimiz yalnızca bugünün koşullarıyla değil, yarının henüz bilinmeyen ihtimalleriyle de meşgul olabiliyor.

Burada üzerinde durmaya değer bir başka mesele var: Huzurlu olabilmek için gerçekten her şeyin kontrolümüz altında olması mı gerekiyor?

Bazen rahatlamak için belirsizliği tamamen ortadan kaldırmamız gerektiğini düşünüyoruz. Oysa hayatımızdaki bütün ihtimalleri hesaplamak ya da her olumsuz sonuca önceden hazırlanmak mümkün değil.

Üstelik geleceği kontrol etmeye çalıştıkça dikkatimizi sürekli ters gidebilecek şeylere yöneltebiliyoruz. Bir süre sonra kendimizi güvende hissetmek için geliştirdiğimiz bu alışkanlık, içinde bulunduğumuz anın tadını çıkarmamızı da zorlaştırabiliyor.

Belki de huzuru yalnızca hiçbir şeyin ters gitmeyeceğinden emin olduğumuz bir durum olarak gördüğümüzde, ona ulaşmayı da zorlaştırıyoruz.

İyi Hissetmeye Kendimize İzin Verebilir miyiz?

Bazen yaşadığımız huzursuzluğu fark ettiğimizde bundan da rahatsız olmaya başlıyoruz. “Her şey yolundayken neden böyle hissediyorum?”, “Neden mutlu olamıyorum?”, “Neden sürekli kötü bir şey olacakmış gibi düşünüyorum?” diye kendimizi sorgulayabiliyoruz.

Böylece başlangıçta yaşadığımız kaygıya bir de iyi hissedemediğimiz için duyduğumuz suçluluk eklenebiliyor.

Oysa bir şeylerin yolunda gitmesi, her zaman huzurlu hissetmemiz gerektiği anlamına gelmiyor. Duygularımız yalnızca içinde bulunduğumuz koşullardan değil, geçmiş deneyimlerimizden, beklentilerimizden ve o an zihnimizden geçen düşüncelerden de etkileniyor.

Bu nedenle bazen hayatımızda güzel gelişmeler yaşanırken de kaygılanabiliriz. Birini severken onu kaybetmekten korkabilir, başarılı olduğumuz bir dönemde kendimizden şüphe duyabiliriz.

Bu duyguların bir arada bulunması, yaşadığımız güzel şeylerin değerini azaltmıyor.

Belki de burada yapabileceğimiz şey, kendimizi hemen rahatlamaya zorlamak yerine huzursuzluğumuza biraz daha merakla yaklaşmak.

Örneğin her şey yolundayken kötü bir şey olacağını düşündüğümüzde, bu düşüncenin bizi neden bu kadar meşgul ettiğini anlamaya çalışabiliriz. Gerçekten fark ettiğimiz bir tehlike mi var, yoksa henüz gerçekleşmemiş bir ihtimali kontrol etmeye mi çalışıyoruz? Kötü bir şey olacağını düşünmek, bizi hangi duyguyla karşılaşmaktan koruyor olabilir?

Bu soruların her zaman net bir cevabı olmayabilir. Bazen de bir düşüncenin neden ortaya çıktığını anlamak, onun bir daha aklımıza gelmeyeceği anlamına gelmez.

Ancak zihnimizden geçen her ihtimale hazırlanmak zorunda olmadığımızı fark edebiliriz. Kaygılandığımızda mutlaka bir şeyleri düzeltmemiz, kontrol etmemiz ya da güvence aramamız gerekmeyebilir. Çünkü hayatımızda değer verdiğimiz şeylerin bulunması, aynı zamanda onları kaybetme ihtimalinin de var olması demek. Bu ihtimali tamamen ortadan kaldırmadan da ilişkiler kurabilir, seçimler yapabilir ve bizim için önemli olan deneyimlerin içinde bulunabiliriz.

Belki de mesele, bir gün hiçbir şeyden kaygılanmadığımız bir noktaya ulaşmak değil. Kaygı duyduğumuzda da hayatımızda güzel olan şeylere yer açabilmek. Sonuçta hiçbirimiz gelecekte neler yaşayacağımızı tam olarak bilmiyoruz. Bugün sahip olduğumuz şeylerin ne kadar süreceğini de garanti edemiyoruz. Ama belki de bir şeyin geçici olabileceğini bilmek, onu bugünden kaybetmemizi gerektirmiyor.

Ve kendimize zaman zaman şunu sorabiliriz:

“Kötü bir şey olma ihtimaline hazırlanırken, şu anda yaşadığım neleri kaçırıyorum?”